Đau khớp gối - nỗi lo lắng của của mọi lứa tuổi

15/05/2021 11:06

Hàng triệu người phàn nàn về tình trạng viêm, sưng hoặc đau ở đầu gối. Khớp gối là một khớp phức tạp có tầm hoạt động lớn và là khớp chịu trọng tải của cơ thể, vì thế khớp gối rất dễ bị tổn thương

Khớp gối là nơi tiếp giáp của ba xương: xương đùi, xương chày và xương bánh chè. Mỗi đầu xương được phủ bởi một lớp sụn khớp rất trơn láng, không có ma sát và khớp được bao bọc bởi bao hoạt dịch nên cử động rất nhịp nhàng. Ngoài ra, khớp gối còn có hai mảnh sụn chêm nằm xen kẽ giữa hai đầu xương. Sụn chêm giống như một bộ phận giảm sốc của khớp gối.

Tác hại của đau khớp gối

Ảnh minh họa

1. Đau khớp gối có nhiều nguyên nhân:

Có rất nhiều nguyên nhân gây đau ở đầu gối. Một số là biểu hiện thường gặp và ít nghiêm trọng, một số trường hợp lại đòi hỏi sự chăm sóc y tế ngay lập tức.

1.1 Chấn thương khớp gối

Chấn thương đầu gối có thể gây ảnh hưởng đến dây chằng, gân hoặc các sụn ở đầu gối và gây đau khớp gối. Các chấn thương thường gặp phải

- Gãy xương: Xương đầu gối bao gồm xương đùi, xương ống chân và xương bánh chè. Trong một số trường hợp xương bánh chè ở đầu gối có thể bị gãy, nứt vỡ trong các va chạm, tai nạn hoặc té ngã.
Trật xương khớp gối: Đây là tình trạng xương bánh chè ở khớp gối trượt ra khỏi vị trí ban đầu, thường là ở bên ngoài khớp gối và gây đau khớp.

- Viêm gân bánh chè: Viêm gân là tình trạng kích thích và viêm ở một hoặc nhiều gân ở khớp gối và dẫn đến đau. Tình trạng này thường phổ biến ở những người chạy bộ, vận động viên đi xe đạp hoặc những người tham gia vào các môn thể thao nhảy cao, nhảy xa.

Nguyên nhân gây chấn thương đầu gối trong tập gym

Ảnh minh họa

1.2 Viêm khớp gối

Viêm khớp gối xảy ra do tai nạn, chấn thương, thoái hóa khớp gối... Ngoài ra, người mắc một số bệnh lý khác như bệnh gout, viêm gân, viêm bao hoạt dịch khớp gối, u nang... cũng có thể bị viêm khớp gối. Viêm khớp gối có thể gây sưng nóng đỏ khớp gối, cứng khớp..., hiện tượng này có thể xuất hiện, mất đi, lặp lại theo chu kỳ. 

Người bị viêm khớp gối sẽ có các triệu chứng như đau nhức ê ẩm ở khớp gối, đau tăng khi chơi thể thao, lên xuống cầu thang, đau nhiều khi thời tiết thay đổi, đầu gối phát ra tiếng kêu khi di chuyển, cử động khớp gối khó khăn. 

Ngoài ra cácvận động viên chạy đường dài, người thường xuyên tập chạy cũng có thể mắc các triệu chứng tương tự do hoạt động quá mức, xương bánh chè, xương chày và xương đùi phải chịu quá nhiều áp lực, ma sát nhiều khiến lớp sụn khớp giữa các xương này dần bị bào mòn, trở nên xù xì thô ráp. Xương ở nơi này dày lên, hình thành các gai xương quanh viền khớp. Điều này gây hiện tượng đau ở khớp gối và hội chứng Runner.

Viêm gân khớp gối - Dấu hiệu, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả

Ảnh minh họa

1.3 Rách sụn chêm

Sụn chêm nằm lót dưới xương đùi và đầu trên xương chày. Có hai sụn chêm nằm phía trong và phía ngoài khớp gọi là sụn chêm trong và sụn chêm ngoài. Rách sụn chêm có thể xảy ra khi khớp gối bị gập đột ngột hay gối bị vặn xoắn đột ngột trong tai nạn giao thông, chuyển hướng đột ngột trong khi di chuyển, chạy... Ban đầu có thể chưa có biểu hiện nhưng vài ngày sau gối dần dần sưng lên và cảm giác mất linh hoạt gối.

Người bệnh có cảm giác đau gối, sưng và hạn chế vận động gối, khớp gối bị kẹt hoặc có tiếng lục cục trong khớp khi vận động, gối không thể duỗi hết tầm. Rách sụn chêm có thể trầm trọng đến mức phải phẫu thuật. Vì thế nên khám ngay chuyên khoa khi có dấu hiệu bị rách sụn chêm.

Rách sừng sau sụn chêm trong có nghiêm trọng? | TCI Hospital

Ảnh minh họa

1.4 Tổn thương dây chằng chéo khớp gối
Các chấn thương dây chằng chéo trước hoặc sau thường xảy ra do đang chạy thì dừng hoặc do thay đổi hướng đột ngột hoặc chấn thương trực tiếp vào mặt trước gối, sau một cú nhảy từ trên cao rơi tiếp đất không thuận... Tương tự như rách sụn chêm, một chấn thương dây chằng chéo có thể gây đau và sưng.

2. Triệu chứng

Đau khớp gối thể hiện ở các mức độ và vị trí khác nhau tùy theo nguyên nhân. Với bệnh thấp khớp cấp kèm theo đau khớp gối còn có nhiều triệu chứng khác kèm theo như sốt, sưng, nóng, xuất hiện một số ban đỏ. Với người cao tuổi đau khớp gối ngoài chấn thương, viêm khớp mạn tính, hiện tượng thoái hóa khớp gối do lão hóa là lý do chính gây đau khớp gối.

Triệu chứng đau khớp gối chủ yếu là đau nhức thường xuyên, kéo dài xuất hiện ở hai khớp gối, cảm giác đau mạnh hơn khi vận động. Các cơn đau thường đến đột ngột, có những trường hợp phát ra tiếng kêu ở khớp khi vận động, thêm vào đó là cứng khớp, cử động rất khó khăn, nhất là sáng sớm lúc vừa ngủ dậy đặt chân xuống sàn nhà.

Để chẩn đoán tìm nguyên nhân đau khớp gối, ngoài việc tìm hiểu về tiền sử, khám thực thể, cần chụp X-quang, chụp cắt lớp vi tính (CT), tốt hơn là chụp cộng hưởng từ (MRI) khớp gối để đánh giá tình trạng của khớp.

3. Môn thể thao phù hợp với người đau khớp gối

3.1 Yoga chữ V ngược

Tư thế chữ V ngược giúp cho các cơ khớp chân tay được dẻo dai đồng thời giúp khí huyết lưu thông và phòng chống bệnh loãng xương hiệu quả.

7 lỗi sai thường gặp trong tập yoga – 2 nhận thức về ăn uống. – Khỏe mỗi  ngày

Tư thế V ngược

Người đau khớp gối nằm sấp xuống, hai chân cách nhau một khoảng bằng vai, hai tay đặt song song trước ngực rồi đẩy từ từ cơ thể lên. Chú ý giữ thẳng chân, uốn cong lưng, ngửa đầu ra phía sau cho mặt ngửa lên càng cao càng tốt. Cố gắng đẩy phần hông lên cao để tạo đúng tư thế hình chữ V ngược. Giữ nguyên tư thế khoảng 10 giây kết hợp việc hít thở đều đặn.

3.2 Yoga vặn cột sống

Tư thế yoga này giúp các khớp xương linh hoạt đồng thời làm giảm các cơn đau nhức vùng khớp gối.

TWISTs - Các tư thế vặn mình

Tư thế vặn cột sống

Khởi động ở tư thế ngồi, hai chân duỗi thẳng ra phía trước. Tiếp theo co gập chân trái lại, đặt gót chân trái cho chạm sát mông phải. Sau đó, gập chân phải lại và đặt ở phía ngoài đầu gối trái sao cho đầu gối phải chạm nách trái. Kết hợp với hít thở sâu.

4. Các môn thể thao nên tránh

Chuyển động là rất quan trọng để giữ cho khớp gối được dẻo dai, mềm mại. Theo đó, tập thể dục vừa phải thường xuyên sẽ giúp tăng cường sức mạnh cho đầu gối. Bên cạnh đó, người bị đau khớp gối cần tránh 5 môn thể thao sau: Bóng đá, bóng ném, quần vợt, chèo thuyền và trượt tuyết.

đau đầu gối khi chơi bóng đá

Ảnh minh họa


5. Tác hại 

Đau khớp gối cho dù là nguyên nhân gì (do viêm nhiễm, do chấn thương hay do thoái hóa sụn khớp) rất có thể để lại di chứng như đau dai dẳng làm gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới khả năng vận động, sinh hoạt của người bệnh, làm cho người bệnh mệt mỏi, cơ thể suy nhược. Gây khó khăn trong vận động, di chuyển do cứng khớp, thường gặp nhất là buổi sáng sớm khiến cho người bệnh khó vận động đặc biệt là khi gập hoặc duỗi đầu gối.

Hậu quả lâu dài là biến dạng khớp gối (vẹo vào trong) làm cho đi lại khó khăn, teo cơ gây tàn phế (liệt).

6. Nguyên Tắc điều trị

Nguyên tắc điều trị bệnh đau khớp là cần làm giảm đau và điều trị nguyên nhân. Vì vậy, khi đau khớp gối cần được khám bệnh đầy đủ, tốt nhất là khám chuyên khoa khớp để được điều trị đúng, sớm tránh nhằm các biến chứng xẩy ra. Không nên điều trị bởi những người không có chuyên môn về y học.

- Ngoài việc dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa khớp, người bệnh cần có chế độ dinh dưỡng hợp lý, tránh ăn quá mặn.

- Hạn chế sử dụng các chất kích thích như: bia, rượu...vì các chất kích thích thường gây co cứng cơ khớp gối.

- Nên có một chế độ ăn đầy đủ canxi (tôm cua, cá nhỏ để ăn cả xương), nhiều rau xanh nhất là các loại rau có màu xanh đậm, ăn nhiều hoa quả tươi ( Lưu ý không được ăn nhiều rau củ họ cà trong giai đoạn đang bị đau khớp gối do viêm khớp )

- Tránh ngồi lỳ một chỗ quá lâu, tránh ngồi xổm và nên thường xuyên đi lại vận động, nếu bị béo phì cần giảm cân, duy trì mức cân nặng hợp lý sẽ giảm áp lực lên đầu gối.

Hồ Nga